نثر

henryچئویرن: مجید امین مؤید

کارسن‌ چالمئرزین آپارتمانیندا، فیلیپ آخشام چاغی پوچت مکتوبلارین اونا گتیردی. عادی مکتوبلاردان علاوه ایکی پاکت‌ده وار ایدی کی، تمبرلری عینی ایدی. پاکت‎لرین بیریسینده بیر قادین شکلی وار ایدی و او‎ بیریسی بیر اوزون- اوزادی ‎مکتوب ایدی کی، چالمئرزی اوزون مدت اؤزوٍنه جذب ائتمیشدی. مکتوب بیر باشقا قادین طرفیندن ایدی کی، زهرلی نیش‎لری شیرین بال ایله بولامیش و کینایه‎لر اوخو ایله بزه‎میشدی. بونلارین هامیسی ‎شکلی گؤندریلمیش قادین حاققـیندا ایدی.

چالمئرز مکتوبو تیکه-تیکه دوغرادی و باهالی خالچانـین اوٍزه‎رینده یـئـیین دالا- قاباغا  یـئریمک‎له اونو کؤهنلتمه‎یه باشلادی. اونون حرکاتی بیر مئشه حیوانـی‌نین قفس‎ده چابالاماسینا اوخشاییردی.

یاواش- یاواش عصبی حالـینا غالب گلدی. خالچا سلیمان خالچاسی دئـییل ایدی کی, اوٍچ مین مایل اوزونلوغو اولا؛ چالمئرز آنجاق اون آلتـی فوت بویوندا یول گئده بیلردی. فیلیپ گؤروٍندوٍ. او، هئچ واخت اوتاغا گیرمیردی. جین کیمی هر یـئرده حاضر ایدی.

-          جناب، بوردا شام یـئـییرسینیز یا ائشیکده؟ او‎ سوروشدو.

چالمئرز دئدی:

-          بوردا، یاریم ساعآتدان سونرا.

او ‎اوٍره‎یی توتغون حالدا ژانویه‎نین پارتلایـیشلارینا قولاق آسیردی، بوش و‎ خلوت خیاوان اونون نظرینده ترومبونا بنزه‎ییردی.

-          دایان!

او گؤزدن ایتن جینیندن سوروشدو:

-          من ائوه گلنده مئـیدانـین آخـیریندا چوخلو آدام گؤردوٍم ردیف ایله دایانمیش ایدیلر. بیریسی ده بیر شئـیین اوٍستوٍنه چـیخمیش ایدی و‎ دانـیشـیردی. اونلار نه اوٍچوٍن ردیف ایله دایانمیش ایدیلر، نه اوٍچوٍن اورادا؟

اونلار «ائو- ائشیکسیز»لردیلر. فیلیپ دئدی. صاندیغـین اوٍستوٍنه چـیخان کیمسه چالـیشـیردی کی، اونلارا گئجه اوٍچوٍن منزیل الده ائتسین. جاماعآت اونلارین دؤوره‎سینه یـیغـیشـیب، قولاق آسیب و پول وئریرلر و ‎سونرا او امکان قده‎ر اوتاق اجاره‎یه وئرنلره پول گؤنده‌ریر. اونا گؤره ده جاماعآت صفده دایانـیرلار، ‎نؤوبت ایله یاتاقخانایا گؤندریله‎ بیلسینلر.

چالمئرز سؤیله‎دی:

-          شام وئره‎نه کیمی اونلارین بیریسینی بورایا گتیر, منیمله شام یـئسین.

فیلیپ قوللوق ائتدییی زاماندان بری بیرینجی دفه اولاراق تته- پته‎یه دوٍشدوٍ:

-          ها…نسی….

-          بیر نفر، کیمسه اولورسا اولسون، آنجاق اوٍست- اوٍسته ملایم آدام اولسون، و‎ بیر آز تمیزلیک ده اونون ضررینه اولماز؛ همن.

کارسن‌چالمئرز اوٍچوٍن خلیفه رولو اویناماق عادی بیر ایش دئـییلدی. لاکن بو گئجه او حیسّ ائدیردی کی, معمولی درمانلار اونون سئوداسینا و ‎پوزغونلوغونا کفایت ائـتمه‎یه‎جک. بیر شئـی, عرب جینسیندن اولان بیر شئی اونا گرکدیر کی, حال- هاواسینـی یوٍنگوٍللتسین‎.

یاریم ساعات عرضینده فیلیپ بیر «چـراغ جادو» قولو کیمی وظیفه‎لرینی یئرینه یئتیردی. آشاغـیداکی رستورانـین ایشچی‎لری لذّتلی خوره‌گی یوخارییا گتیرمیشدیلر. شام میزی ایکی نفر اوٍچوٍن دؤشنمیش و ‎قـیرمیزی شام‎لارین ایشـیغـی ایله شن‎لیکله بزنمیشدی. و ایندی فیلیپ ائله بیل کی, کئشیشه یول گؤسترن یا بیر حرامی‎ گوزتچیسی‎دیر. قوناغـی اسه- اسه اوتاغا داخیل ائتدی. اونو یاتاق یـئری آختارانلارین صفیندن سئچمیش ایدی. عادتن بو سایاق آداملار سینـیق گمی‌دیرلر، بوردا مقایسه جاییزسه، بیر سینـیق گمی کی, اود واسیطه‎سیله باغـیریر, بلکه ده بیر تـئز سؤنن یانغـی کی, دریادا غرق اولموش گمینی ایشـیقلاندیریر.

الی-اوٍزوٍ تزه یویولموشدو, سانکی فیلیپ قوربانلـیق مراسیمی برپا ائدیب. قوناق آیاق اوٍسته دایانمیش ایدی و‎ شام ایشـیغـیندا او ائوین زنگین اثاثیه‎سینه بیر عـیب کیمی گؤروٍنوٍردو. اوٍزوٍنوٍن رنگی خسته‎لر کیمی آغارمیشدی, ساققالی و ایرلند مهاجرلری‎نین بورکوٍ تقریبن گؤزلرینه قده‌ر کؤلگه سالمیش ایدی. فیلیپین داراغـی اونون آچـیق قهوه‎یی ساچلارین نیظاما سالا بیلمه‎میش و‎ اوزون ساچلار کؤهنه بورکوٍن دؤوره‎سینه قـیوریلـیب، یاپیشمیش ایدی. گؤزلریندن اوٍمیدسیزلیک, اعتناسیزلـیق و حیله‎بازلیق یاغـیردی, نئجه کی, او بیر بوجاغا سیغـینـیب, سینسیین ایتلره اوخشایـیردی. چوٍروٍموٍش و داغـیلمیش کوتو یوخارییا قده‎ر دوٍیمه‎لی ایدی, لاکن اونون اوٍستوٍنده بیر سانتا قده‎ر آیریجا یاخا گؤزه دییردی.

چالمئرز صندل‎دن قالخـیب شام میزینه ساری گئدنده قوناق راحاتلیق حیس‎ائدیردی.

-          لوٍطف ائدیب شاما منیمله آیاق اولسانـیز, خوشحال اولارام. – قوناقچی دئدی.

قوناق قورو و  ایتی ‎لحن ایله سؤیله‎دی:

-          من پالمئرم, اگر منیم کیمی سیز ده, سیزینله هم‌سوٍفره اولان آدامی تانیماق ایسترسینیز.

چالمئرز تله‎سه‎- تله‎سه داوام ائتدی:

-          ایسته‎ییردیم دئـییم کی, منیم آدیم چالمئرزدیر. اوٍزبه‎اوٍز ایله‎شیرسیزمی؟

پالمئر دیزینی فیلیپه ساری ‎ایدی کی, صندلی اونون آلتـینا سوٍروٍتسوٍن. سانکی کئچمیشلرده بئله بیر میزلرین باشـیندا ایله‎شمیش ایدی. فیلیپ «کولی» بالـیق‎لاری و زیتون‎لاری اونا ساری چکدی.

پالمئر گوٍمبوٍلده‎دی:

-          یاخشـی! یـئمگه باشلایاق, بئله دئـییل؟ چوخ یاخشـی, منیم خوشبخت بغداد امیریم. من سنین شهرزادین. سن بیرینجی خلیفه‎سن, اؤز عطری و ‎رنگی ایله لاپ اصیل شرقلی رنگ کی, یازیقلـیق زامانـیندان منه راست گلیبدیر. عجب خوشبخت‎لیک! من صفده قـیرخ اوٍچوٍنجوٍ نفر ایدیم کی, سنین گیزلی «خوش گلدین مأمورونوز» یـئتیشدی کی, منی قوناق چاغـیرا. من بو گئجه اوٍچوٍن یورغان – دؤشک تاپماقدا؛ گله‎جک سئچگی‎لرده جمهور رییسی اولا بیله‎جه‎ییم قده‌ر شانسیم وار ایدی. ای هارون‎الرشید منیم باشـیمین قضو- قده‎رین نه جوٍره آلـیرسینیز, هر فصلین بیر بوشقاب خوره‌یه, یاخود بوٍتوٍن فصیل‎لرین سیگار و‎ قهوه ایله معامله ائتسک نئجه‎دی؟

-          ائله بیل کی بو وضعیتین سن اوٍچوٍن هئچ یـئنیلیگی یوخدور.- چالمئرز گوٍلوٍمسه‎یرک دئدی.

قوناق جاواب وئردی:

-          یوخ! «نیویورک» اوجوز و آتـیلمـیش هارون‎لارلا دولودور. نئجه کی, بغداد حشرات ایله دولودور. ایییرمی دفه «نیویورک»‎دا ناغـیل‎لاریما گؤره باشـیمی چوخلو خوره‎کله نیشان آلـیب، گئدیبلر. «نیویورک»‎دا بیرینی تاپ کی, موٍفته- مجّانی سنه بیر زاد وئرسین. اونلارین چوخو آدامی قارا پولا ساتارلار و‎ بیر آز عده‎سی خلیفه نقشی اوینایـیب, باشـینـین اوٍستوٍنده دایانـیب شرح-ی حالـیوی اؤزوٍندن چـیخاریب تذکره‎لر, ضمیمه‎لر و‎ کیمسه‎یه معلوم اولمایان جزئیات ایله یازیرلار. جناب من بیلمیرم کی, خوره‎کلر منه ساری‎ بغداد یولو ایله گلنده نه ائده‌م. بیر شام یـئمک اوٍچوٍن حاضر اولورام باشـیمی‎ اوٍچ دفه آسفالتا چالام و ‎اؤز ناغـیلـیمی سؤیله‎یم…

-          من سنین باشـینا گلن قضو- قده‎ر و حادثه‎لری سورمورام- چالمئرز دئدی. دوٍزگوٍن و ‎آچـیقجاسینا دئـییرم کی, بیردن بیره کؤنلوٍمدن کئچدی کی, گؤنده‌رم بیر یاد آدام گتیرسین منیمله شام یـئمه‎یه. یقین ائت کی, من هئچ بیر آرتـیق سورغو- سواللا سنی ناراحات ائتمه‎یه‎جه‎یم.

-          اوه- ائوسیز قوناق اوجا سسله دئدی, و چوخ هوسله سوپ ایچمه‎یه مشغول اولدو و ‎داوام وئردی:

-          منیم اوٍچوٍن اؤنملی دئـییل, من بیر قـیزمیزی جیلدلی مرتّب شرق مجلّه‎سی‎یم کی, خلیفه ائشیکده قدم ووردوقجا واراقلاریمدان کسیب گؤتوٍروٍر. دوغروسو, بیز یاتاق یـئری تاپماق صفلرینده بئله بیر مطلب‎لر حاققـیندا واحد قیمت‌لره یـئتیشمیریک. گؤروٍرسن کی, همیشه بیریسی دایانـیب و‎ ایسته‎ییر بیلسین کی, هانسی‎ عامل دوٍنیادا بیزی بو حالا سالـیبدی. بیر دنه ساندویچ و بیر لیوان آبجو اوٍچوٍن دئـیه‎رم کی, ایچگی منی بو گوٍنه سالمیش. قوورولموش ات و‎ یـئرکؤکوٍ و ‎بیر فینجان قهوه اولورسا دئـیه‎رم کی, قلبی داش مالیک و‎ یا آلتـی آی خسته‎خانادا یاتماق… و‎ ایشیمی الیمدن وئرمک. و آمما بود اتی و ‎یاتاق یـئری اوٍچوٍن وال‌استریت فاجیعه باعث اولار کی, مالـیمی ‎الدن وئریب و ‎آستا- آستا یوخاریدان آشاغـی‎یا گلم. ایندی بیرینجی دفه‎دیر کی, بو سایاق توپوق وورورام. بو ایشه ناغـیل حاضرلامامیشدیم. جناب چالمئرز! سیزه دئـییم کی, ایسته‎ییرم سیزه حقیقتی سؤیله‎یم, اگر حاضرسیز ائشیده‎سینیز. اینانماغـی سیز اوٍچوٍن یالان ناغـیللاردان داها چتین اولا بیلر.

بیر ساعات سونرا عرب قوناق راضیلـیق آهی ‎ایله دالا چکیلدی, عینی زاماندا فیلیپ قهوه و سیگار گتیریب میزی تمیزله‎دی.

-          ژرارد پالمئر آدی قولاغـینـیزا دییب؟ – قوناق غریبه تبسوٍمله سوروشدو.

-          بو آد یادیما گلیر- چالمئرز دئدی. فیکر ائدیرم کی, نئچه ایل بوندان قاباق شهرتلی بیر رسّام ایدی.

-          بئش ایل- قوناق تأیید ائتدی. سونرا بیر تیکه قورقوشون کیمی آتـیلدیم, اونودولدوم, من ژرارد پالمئرم! آخـیرینجی تابلومو ایکی مین دولارا آلدیلار. اوندان سونرا شکلینی مجّانی چکه‎بیله‌جه‌ییم بیر مودئل, تاپا بیلمه‎میشدیم.

-          نه اوٍچوٍن, نه اولموشدور؟- چالمئرز سوآل وئرمه‎یین قاباغـینـی آلا بیلمه‎دی.

پالمئر داریخمیش حالدا جاواب وئردی:

-          گوٍلمه‎لی‎دیر, من یاخشـی باشا دوٍشمه‎دیم. بیر زامان جاماعآتلا اولاردیم و ‎اوٍزگوٍنچوٍ ‎کیمی اوٍزه‎ردیم. ساغدان- سولدان سیفاریش آلاردیم. روزنامه‎لر منی بیر قاباقجیل رسّام آدلاندیراردیلار. سونرا او گوٍلمه‎لی و ‎غریبه اتّفاقلار اوٍز وئردی. تابلونو باشا چاتدیران کیمی خالق اونو گؤرمه‎یه گلیردیلر و باخـیردیلار و حئـیرتله بیر- بیرلرینه گؤز تیکیردیلر. چوخ زامان کئچمه‎میشدی کی, موٍشکوٍلوٍ تاپدیم. خارقه اولاراق من مودئل و ‎اورژینالـین گیزلی خصلت‎لرینی اوٍزه چـیخاردیب، گؤستریردیم. بیلمیرم بو ایشی نئجه ائـیله‎یه بیلیردیم- من گؤردوٍیوٍموٍ رسم ائدیردیم. لاکین بیلیرم کی, او منی ایته‎له‎ییردی. مودئل‎لریم وحشتله عصبی‎لشیب تابلولاریمی قبول ائتمه‎ییردیلر. بیر گؤزل و معروف اجتماعی خانـیمین تصویرین چکدیم. قورتاراندان سونرا اری مخصوص حالتله شکیله تاماشا ائتدی و‎ بیر هفته‎دن سونرا اونو بوشاماق اوٍچوٍن قانونی اقداما ال ووردو. یادیما گلیر کی, بیر معتبر بانک صاحیبی منه مودئل اولدو. اونون تصویرینی اعمالاتخانادا تاماشایا قویان زامان, تانـیشلاریندان بیریسی تابلونو گؤرمه‎یه گلدی. او دئدی:

-          دوغرودان بو اونا بنزه‎ییر؟

دئدیم کی, کامیل بنزه‎ییش‎له چکیلیبدیر. من اونون گؤزلرینده بو حالته هئچ دقت ائتمه‎میشدیم- دئدی:

-          فیکیرلشیرم کی, وضعیت خارابدیر و حسابی باغلامالـییام.

-          او‎ موفلیس دوشدو, بانک حسابی الیندن گئتدی, بانک صاحیبی ایله برابر چوخ چکمه‎دی کی, ایشسیز قالدیم. جاماعات سئومیرلر کی, اونلارین گیزلی آلچاقلـیق‎لاری تصویرده گؤروٍنسوٍن. اونلار گوٍلوٍمسه‎ییب و چؤهره‎لرین دییشدیره بیله‎ر‎ک سنی آلدادا بیلرلر, لاکین شکیلده یوخ. من باشقا شکیل چکه بیلمه‎دیم و ‎مجبور قالیب ایشیمدن ال چکدیم. بیر مدت روزنامه ایشچیسی کیمی و بیر زامان دا لیتوگرافیست کیمی ایشله‎دیم. آمما عینی دردسرلر تیکرار اولدو. من بیر شکیلدن نقّاش‎لـیق ائتدیکده بیر خیصلتلر گؤستریردیم کی, شکیلده یوخ ایدی. آمما منجه اصلینده وار ایمیش. موٍشتریلر آجیقلانـیب قالماقال ائدیردیلر, خصوصیله قادینلار. و من داها داوام ائده‌ن بیر ایش تاپا بیلمه‎دیم و‎ چوخ چکمه‎دی کی, مجّانی ‎یاتاق یـئری صفلرینه قوشولدوم و شیفاهی ناغـیل‎لار دئمه‎یه باشلادیم. اونلاری چؤره‌ک بازارلاریندا قوراشدیریردیم. ایندی سن ای خلیفه, اگر منیم دوٍزگوٍن سؤزلریم سیزی یورورسا, اجازه وئرین وال‎استریت بدبخت‎لیگینه قایـیدیم. لاکین بو ایشه گؤز یاشـی‎ گرکدیر کی, او یاخشـی ‎و لذیذ شامدان سونرا ایسته‎میرم تله‎سیک اونو شرح وئره‌م.

-          یوخ! یوخ! – چالمئرز صداقتله دئدی. سندن چوخ خوشوم گلیر. سنین بوٍتوٍن ‎تابلولارین بیر پارا خوشا گلمه‎ین علامتلر گؤستریر و‎ یا بیر پارا شکیل‎لرین واردیر کی, سنین مخصوص نیشانـین‎لا عیبلی اولمورلار؟

-          بیر پارا؟- پالمئرز دئدی, اوشاقلارین هامیسی عمومیتله و قادینلارین بیر چوخو و کفایت قده‎ر ده کیشی‎لردن. هامی کی, پیس دئـییل, اونلار کی, یاخشـی‎دیلار شکیل‎لری یاخشـی اولور. دئدیییم کیمی, ایضاح ائده بیلمیرم لاکن واقـعیتی سؤیله‎ییرم.

خارجی پوچت وسیله‎سیله گلن شکیل چالمئرزین یازی ‎ماساسی‎نـین اوٍستوٍنده ایدی. اون دقیقه‎دن سونرا او ‎پالمئرزی موٍظّف ائتدی کی شکیلدن بیر پاستـئل طرح چکسین. بیر ساعات سونرا صنعتکار قالخدی و یورغون بیر حالدا تصویری اونا وئریب و اسنه‎یه- اسنه‎یه دئدی:

-          قورتاردی, باغـیشلایـین کی, چوخ واختـیزی آلدیم ارباب. من ایشیمی علاقه ایله قورتاردیم, لاکن یورغونام. دوٍنن گئجه یاتماغا یـئریم یوخ ایدی. گوٍمان ائدیرم کی, ایندی «گئجه‎نیز خئـیره قالسین» واختـی‎دیر.

چالمئرز قاپییا کیمی اونونلا گئدیب و بیر قده‎ر اسکیناس اووجونا قویدو. پالمئرز دئدی:

-          قبول ائدیرم, یوخاریدان آشاغـییا گلمه‎یین‎ بونلاری دا وار. تشکّوٍر ائدیرم, خصوصیله چوخ یاخشـی ‎شامینـیز اوٍچوٍن. بو گئجه توٍک یورقان- دؤشک‎ده یاتـیب بغداد گئجه‎لرینین یوخوسون گوره‎جه‎یم. کاشکی سحره چاتاندا بو یوخو و رؤیا اولماسین. گئجه‎نیز خئـیره قالسین عالیجناب خلیفه!

چالمئرز یـئنه‌ده خالچانـین اوٍزه‎رینده قرارسیزجا قدم ووروردو. ایکی- اوٍچ دفه چالـیشدی کی, تابلویا ساری‎ یاخـینلاشسین, آمما باجارمادی. او خـینایی, قـیرمیزی, قـیزیل و ماوی رنگلری گؤروٍردوٍ، لاکن طرح ایله اونون  آراسیندا قورخودان بیر دیوار اوجالمیشدی. ایلشدی و‎ چالـیشدی کی اؤزوٍنوٍ آرام ائتسین. بیردن قالخدی و ‎فیلیپه زنگ ائله‎دی و‎ دئدی:

-          بو بینادا بیر گنج صنعتکار وار راینمن آدلـی, اونون آپارتمانی‎ هانسی‎دیر؟

-          قارشیدا کی بینانـین بیرینجی مرتبه‎سینده‎ دیر آغا, – فیلیپ دئدی.

-          گئت اوندان خاهیش ائت کی, بیر نئچه دقیقه لوٍطف ائـیله‎ییب بورایا گلسین.



-          جناب راینمن, بیر کیچیک پاستـئل طرح او میزین اوٍستوٍنده وار. خاهیش ائدیرم, اونون بدیعی گوزه‎للیگی باره‎ده فیکرینیزی بیزیم  اوچوٍن سؤیله‎یین. خوشحال اولاریق.

جاوان صنعتکار میزه قارشـی ایره‎لی گئده‎رک طرحی گؤتوٍردوٍ. چالمئرز یاریجا گئری چکیلیب بیر صندلین دالـیسینا دایاندی.

-          نئجه‎دیر؟ – سوروشدو یاواشجا.

صنعتکار سؤیله‎دی:

-          بیر رسّاملـیق اثری کیمی نظره آلساق من اونو تحسین ائتمکده عاجیزله‎ییرم, چوٍنکی بیر اوستاد اثری‎دیر: ظریف, جسارتلی, دوٍزگوٍن. آمما منی بیر بالاجا تعجّوٍبه سالـیر. من بو سون نئچه ایل عرضینده پاستـئل طرحی گؤرمه‎میشدیم.

-          صورت, انسان, اصالت, بونلارا گؤره نه دئـیه بیلرسن؟

راینمن دئدی:

-          صورت, تانری‎نـین ملک‎لرینین بیری‎سینین صورتی‎دیر. سوروشا بیلرم کی هانسی‎دیر…؟

چالمئرز اوجا سسله دئدی:

-          حیات یولداشـیم.

ودالاشـیب گیجلمیش رسّامین دؤوره‎سینه فـیرلانـیب و اونون کوٍره‎یینه ال ووراراق ادامه وئردی:

-          او آوروپا سفرینده‌دیر اوغول: او طرحی گؤتوٍر و عؤمروٍنوٍن ان گؤزه‌ل ایشینی رسم ائت, خرجی منیم بوینوما.

توضیح:

اُ. هنری (به انگلیسی: O. Henry)‏ نام مستعار نویسندهٔ آمریکایی ویلیام سیدنی پورتر ‎(به انگلیسی: William Sydney Porter)‏‏ (۱۱ سپتامبر ۱۸۶۲ – ۵ ژوئن ۱۹۱۰) است. داستان‌های کوتاه اُ.هنری به دلیل لطافت طبع، بازی با لغات، شخصیت‌پردازی شورانگیز و پایان هوشمندانه و غافلگیرانه معروف هستند. این نویسنده در طول عمر خود بیش از ۴۰۰ داستان کوتاه نوشت. امروزه جایزه‌ای نیز به نام او وجود دارد. نخستین مجموعه داستان‌های کوتاه او. هنری مجموعه «چهار میلیون» با نام اصلی «The Four Million» در ۱۸۹۹ منتشر شد. وی در ادبیات آمریکا نوعی از داستان کوتاه را به وجود آورد که در آنها گره‌ها و دسیسه‌ها در پایان داستان به طرزی غافلگیرانه و غیرمنتظر گشوده می‌شود. داستان‌های این نویسندهٔ آمریکایی معمولاً حول چهار محور زندگی شهری بویژه نیویورک، عشق و روابط عاشقانه، زندگی در غرب در مایهٔ وسترن و طنز می‌چرخد.

منبع توضیح: ویکی پدیا- دانشنامه آزاد