اخبار

Daeshقلمرو کنونی داعش از حلب آغاز شده، با گذر از رقه و دیرالزور سوریه به نینوا، انبار و صلاح الدین در عراق ختم می‌شود؛ این سرزمین هلالی شکل، موقعیت جغرافیایی کشوری است که داعش سعی دارد دولت خود را در آن تحت شعار «دولت اسلامی در عراق و شام» برپا کند.

آرزویی که زمانی تنها یک خیال و توهم بود، اکنون داعش، با کنترل کامل سه استان نینوا در عراق، و دیرالزور و رقه در سوریه، و نیز سیطره بر بخشی از استان های الانبار و صلاح الدین در عراق و قسمتی از الرقه در سوریه، می‌رود تا آن را تحقق بخشد.


اما این گروه با چالشی نه چندان آسان در مسیر جامه عمل پوشاندن به آرمان های روبرو است؛ البته این چالش، دولت مرکزی عراق نیست زیرا پیشروی سریع داعش نشان داد که دولت عراق آن نمی تواند چالشی بزرگ برای داعش باشد. بلکه اکنون و در یک چشم به هم زدن، گروه‌های مسلح متعددی در عراق پدیدار شده اند که کنترل شهرها و شهرک‌هایی را در همسایگی با سرزمین‌های تصرف شده توسط داعش، در دست گرفته اند.

فعالیت های میدانی برای تشکیل کشور «شش ولایتی» که داعش در آرزوی آن است، از سال ۲۰۱۳ آغاز شد؛ آن هنگام که نیروهای گسیل شده این گروه از عراق، استان‌های سوری دیرالزور و الرقه را تصرف کردند.

در طول سال ۲۰۱۳، داعش برای استحکام بخشیدن به موقعیت خود در حومه‌های شمالی و شرقی حلب تلاش‌ می‌کرد تا بتواند روزنه‌ای مرزی با ترکیه برای خود دست و پا کند؛ روزنه‌ای که تا استان شرقی الرقه امتداد داشته باشد. در بخش عراقی، گسترش حضور داعش در استان الانبار ادامه یافت. شهر فلوجه شاهد خشونت‌بارترین درگیری‌ها بود و پس از آن داعش توانست سیطره خود را بر بخش‌های وسیعی از صحرای دور افتاده الانبار، بسط دهد.

 

نیمه سوری هلال داعش

با فرا رسیدن سال ۲۰۱۴، در نخستین هفته آن، داعش با بزرگترین چالش خود مواجه شد و به سرعت هلال سوری خود را از دست داد.

گروه‌های مسلح اسلامی دیگر با پشتیبانی ارتش آزاد سوریه، ضمن حمله گسترده به پایگاه‌های داعش در حومه حلب، آن‌ها را در هم کوبیدند و به حضور این گروه در این منطقه به صورت تقریبی پایان دادند. نیروهایی از داعش هم که موفق به فرار شدند، به ترکیه و رقه گریختند.

اما حملات گسترده به داعش در حلب این گروه را بر آن داشت تا وجود خود را در رقه و دیرالزور مستحکم کند؛ در حالی که رقیبانش از پیروزی خود در حلب مست بودند، سعی کرد شمار نیروهای خود را در این مناطق افزایش دهد.

در پنج ماه گذشته نه ارتش آزاد سوریه و نه حتی گروه النصره شاخه القاعده در این کشور، هیچکدام نتوانستند داعش را از الرقه و دیرالزور بیرون برانند.

رویداد تازه، پیشروی ناگهانی داعش در یکی از بزرگترین شهرهای عراق است. برپایه روایت مخالفان نوری مالکی نخست وزیر این کشور که امروز شاید در اکثریت باشند، ارتش، با عقب نشینی سریع خود، استان نینوا را تقدیم داعش کرد. این برعکس اتفاقی است که صبح پنجشنبه ۵ ژوئن در شهر سامراء اتفاق افتاد. داعش سعی کرد وارد این شهر شود، اما با ارتش و نیروهای امنیتی مواجه شد که آن‌ها را به عقب نشینی وا داشتند. این در حالی است که نیروهای امنیتی موجود در موصل سه برابر نیروهای امنیتی حاضر در سامراء‌ و اطراف آن هستند.

ناظران عقیده دارند که امروز داعش در حال تکمیل هلال خود است و تنها به چند گام تا سیطره بر چند شهر و روستا در صلاح الدین و الانبار نیاز دارد . ترس و انتظار بر این دو استان سایه انداخته، گویا منتظر هستند تا پیشروی داعشی‌ها را در برابر چشمان دولت ببینند؛ دولتی که مردم را رها می‌کند تا خود با سرنوشت خود مواجه شوند.

نظر دیگری هم وجود دارد مبنی بر این‌که حجم و توان داعش به این گروه فرصت مقاومت درازمدت در موصل نمی‌دهد؛‌ البته اگر بغداد تصمیم بگیرد تا نیروهای این گروه را از موصل بیرون براند.

 

ارزش اقتصادی و فرقه ای هلال

داعش استان‌هایی را انتخاب کرده که از لحاظ فرقه ای بستری مناسب برایش شکل دهند. اکثر این استان‌ها سنی مذهب هستند از این رو گمان می‌کند به راحتی می تواند ساکنان را با قوانین خود همساز کند. این گروه توانسته ساکنان الرقه و دیرالزور را مطیع ساخته، قوانین خود را بر آن‌ها تحمیل کند. بسیاری از اهالی این مناطق را با محاکمه‌های سریعی به سرعت تصرف شهر موصل، به اتهام محاربه به اعدام محکوم کرد.

در این مناطق، رود فرات جریان دارد که الرقه و دیرالزور را به شهرهای الانبار متصل می‌کند؛ شهرهایی همچون قائم، روات، حدثیه، رمادی و فلوجه. روز دجله موازی آن است که شهرهای موصل، شرقاط، بیجی، تکریت، سامراء و ضلوعیه را به یکدیگر متصل می‌کند. همه این شهرها امروز خارج از کنترل دولت عراق هستند.

پیش از همه این‌ها، نفت دیرالزور را باید به یاد داشت که در دوره گذشته، داعش بسیار از آن بهره جسته و اکنون آروزی کنترل چاه‌های نفت نینوا و صلاح الدین را نیز در سر می پرورد.

 

العربیه