تورک دونیاسی

Alim-Qasimov1بؤیوک مغنی عالیم قاسیموولا ایراندان قاییتدیقدان سونرا سؤیله‌شی

سؤیله‌شینی آپاران: کرامت بؤيوکچؤل


 

- عالیم مۆعللیم، اوستوْلون اۆستونو تمیزله‌مه‌يه احتیاج وار؟

 

- نیيه کی؟

 

- شکیللر چکیله‌جک، اوْنا گؤره.

 

- آ کیشی، بئله ياخشیدیر، قوْي هر شئي طبیعی اوْلسون.

 

- هه، منیم ده سلیقه‌سیز يئردن خوْشوم گلیر.

 

- واللاه، ائله اوستوْلون گؤزللییی بۇدور.

 

- نئجه‌سینیز، اؤزونوزو نئجه حیسس ائدیرسینیز؟

 

- شۆکور آللاها، سن نئجه‌سن؟


 

- من نه واخت ياخشی اوْلموشام کی؟!..

 

- نه اوْلوب؟ اۆره‌یینی سێخما، ياخشی اوْلار.

 

- عالیم مۆعللیم، بیر آرا عالمی بیر-بیرینه قاتمیشدینیز کی…

 

- نه‌یی دئيیرسن؟

 

- دئيه‌سن، ایشیغینیز سؤنموشدو.

 

- هه… بیلدیم. همین آرالار بیر آز عصبیيدیم، اوْنا گؤره ائله عصبی دانیشدیم.

 

- نه‌سه اهمیتی اوْلدو؟

 

- هه، دۆزلدی.

 

- بس باشقالاری‌نین ایشیغی سؤننده نه دۆشونورسونوز؟

 

- اوْلا بیلمز کی، دۆشوندورمه‌سین. اینسان هر يئرده اینساندیر، آذربایجاندا دا، باشقا اؤلکه‌لرده ده. عمومیتله، کیمینسه عذاب چکمه‌يی بیزیم هامیمیزا درد-سردیر. عذاب اینسانی منن سێندیریر.

 

- تئز-تئز عصبلشیرسینیز، يوْخسا؟

 

- هردن اوْلور. چالیشیرام تئز-تئز عصبلشمه‌يیم.
  
- نوه‌لرینیز سیزی عصبلشدیریر؟

 

- اصلینده، عصبلشمه‌لی دئيیلم، آمما آرادا اوْلور. واخت اوْلور کی، بۆتون گئجه‌نی نوه‌لریمله دانیشیرام، يوْرولماق بیلمیرلر. دئيیرم، بۇنلارا ایکی-اۆچ آدام لازیمدیر کی، ائنئرژیلرینی تؤکسونلر. اۇشاغا دئمک اوْلمور کی، گئت، دايان اوْردا. اۇشاقدیر، گرک اوْنونلا دا صؤحبت ائده‌سن. آمما منیم ائله هئيیم يوْخدور کی، اوْنلارلا داواملی اوْلاراق صؤحبت ائدیم.
  
- عالیم مۆعللیم، سیز اوْخوياندا بارداش قۇروب اوْخويورسونوز… عادتا، آداملار کئفیندن بئله اوْتورور. سیزده نئجه‌دیر؟

 

- يوْخ، بۇ کئفدن دئيیل. منیم قێچیم همیشه اۆشويور. بیلمیرم، هارا قوْيوم. هردن ده اۆشومه‌سین دئيه، اوْوخالايیرام. یعنی قێچیمین ناراحاتلیغینا گؤره بئله اوْتورورام.

 

- بعضیلری ده فیکیرلشیر کی، عالیم قاسیموْو فرقلی گؤرونمک ایسته‌يیر.

 

- عکسینه… من همیشه راحت اوْلماق ایسته‌میشم، راحت اوْلماغیم اۆچون ائله‌دیییم شئيلر ده ایستر-ایسته‌مز آداملاری دۆشوندورور کی، يقین فرقلی گؤرونمک اۆچون بئله ائدیر.

 

- گئيیمینیز ده چوْخ راحتدیر.

 

- اؤزوم بئله گئيینیرم. خوْشوم گلمیر، همیشه کوْستيوم گئيینیم، قالستوک باغلايیم، کوْستيومون هاراسیسا ازیلسین، سوْنرا دا اوْنون دردینی چکیم… بئله ياخشی و راحتدیر.

 

- دئيه‌سن، هارداسا دئمیسینیز کی، بارداش قۇروب اوْخوماغی آذربایجاندا ایلک دفعه‌‌ من ائله‌میشم. 
 
- هه، کوْنسئرتده بئله اوْخوماق ایلک دفعه‌‌ بیزیم قیسمتیمیزه يازیلیب.

 

- آمما فارسلاردا شجريان دا بئله بارداش قۇروب اوْخويوردو.

 

- هه، دۆزدور. قدیملرده چوْخ اوْلوب.

 

- نه ياخشی بۇرالارداسینیز؟ عادتا، واختینیزین چوْخو خاریجی اؤلکه‌لرده کئچیر.

 

- ائله بۇ ياخینلاردا ایرانا گئتمیشدیم، چوْخ گؤزل، مؤهتشم بیر کوْنسئرت وئردیک، ایکی-اۆچ گۆندور گلمیشیک. ایکی مین نفرلیک زال آغزینا کیمی دوْلموشدو. من زالا گیرنده هامی دۇردو آياغا، باشلادی آلقیشلاماغا.

 

- آدام قوْجالدیقجا آغساققاللیغینا حؤرمت ائله‌يیرلر، يقین اوْنا گؤره دۇروبلار آياغا.   

 

- هه، اوْلا بیلر. چوْخ ماراقلی تدبیر کئچدی.

 

- تئز-تئز خاریجی اؤلکه‌لرده کوْنسئرتلر وئریرسینیز، بۇنا گؤره سیزه پۇل وئریرلر؟

 

- مۆعيين قدر وئریرلر.

 

- عالیم مۆعللیم، تئز-تئز درد-سر دئيیرسینیز… ماراقلیدیر، نه دردینیز وار کی؟

 

- آللاه هئچ کسه درد گؤسترمه‌سین، ائله بیر دردیم يوْخدور. آمما دؤوران هئچ واخت اینسانین ایسته‌يینه گؤره حرکت ائله‌يه بیلمز کی… اوْنا گؤره ده چتیندیر؛ اۇشاق، نوه، بالا، تزه قوْهوملار، کؤهنه قوْهوملار… یعنی بۇنلارین هامیسی سنین دیریژوْرلوغون آلتیندا گئتمیر.

 

- تکی خالق آرتیستی عالیم قاسیموْوون دردی بئله معیشت زمینینده اوْلسون.

 

- نئيله‌يک، حیاتین قانونو بئله‌دیر. اوْنا گؤره ده، مجبور اوْلورسان کی، اؤز اوْينادیغینی ساخلايیب، اوْنلارین چالدیقلارینا اوْيناياسان. هاوانی ديَیشدیرمک ده کی، هم مۇسیقیچیيه ضرردیر، هم ده اوْينايانا. بۇ باخیمدان آدام گاه کؤکدن دۆشور، گاه کؤکله‌نیر. بۇ، نیيه بئله اوْلدو؟ اۇشاق گئج گلدی، کۆره‌کن گئج گلدی، نوه برک قێشقیردی، درسینی اوْخومادی، آرواد گئتدی-گلدی… بۇنلار هامیسی درد-سردیر. کامپیوتر دؤورو ده گلیب، اینتئرنئت وار، بۇنلار دا بیزدن نه قدر ائنئرژی آلیر…

 

- سايتلاری ایزله‌يیرسینیز کی؟

 

- يوْخ، هئچ بیرینی ایزلمیرم، اوْرا نه گیریرم، نه ده چێخیرام. آمما هردن ياخشی بیر شئي اوْلاندا منه گؤستریرلر، باخیرام، قۇلاق آسیرام.
  
- مۆعاصیر تئخنوْلوْگیيالاردان بئله اۇزاق قالماغینیز دئمه‌يه اساس وئریر کی، سیز قدیم کیشیلردنسینیز؟

 

- واللاه، چالیشیرام، آمما منده جاوان اۇشاقلار کیمی اوْ زیرکلیک يوْخدور کی، تزه‌دن اوْ شئيلری اؤيرنم. بیلیرم کی، اوْنون دالینجا گئتسم ده، اؤيرنه بیلمه‌يه‌جه‌يم. اوْنا گؤره ده، چوْخ باش قوْشمورام.

 

- عالیم مۆعللیم، يئنه ده بۇ بارداش قۇرماق مسئله‌‌سی منی يامان چوْخ ماراقلاندیریر…

 

- هه، ائله ایندی ده بارداش قۇرموشام.

 

- بارداش قۇروب اوْتورماقلا اوستوْلدا اوْتوروب اوْخوماق آراسیندا نه فرق وار کی؟

 

- يئرله گؤي قدر فرق وار. چۆنکی بیرینجی پروْقرامی قوْيورسان يئره، غزلی يازیب قوْيورسان يانینا، یعنی حرکت سربستلییی اوْلور، اوستوْلدا اوْ حرکتلری ائتمک اوْلمور. مۇسیقیچیلر اۆچون ده بئله داها راحتدیر. يئرده اوْتورماغا وردیش ائتمیشم، آياقلاریم منه يۆکدور.

 

- عالیم مۆعللیم، ياتاندا دا بارداش قۇروب ياتمیرسینیز کی؟

 

- اوْ قدر اوْلوب کی…

 

- قێزینیز فرقانه خانیم مۆصاحیبه‌سینده دئيیب کی، من اؤزومو آتامین آناسی کیمی حیسس ائدیرم. یعنی سیز بۇ قدرمی اۇشاقسینیز؟

 

- فرقانه‌نین ياشی‌نین آز اوْلماسینا باخماياراق، حیسس ائدیرم کی، اوْ، مندن چوْخ ياشلیدیر. اوْنون آۇراسی، اوْنون يانیندا اوْلماق منه ائنئرژی وئریر.

 

- عالیم مۆعللیم، دوْغرودانمی، بۇ قدر اۇشاقسینیز کی، قێزینیز اؤزونو سیزین آنانیز کیمی حیسس ائدیر؟

 

- بیزیم نازیمیزلا اوْينايان تاپیلاندا همیشه اۇشاق اوْلوروق.
  
- سیزجه، فرقانه خانیم سیزین يوْلونوزو داوام ائتدیره‌جک گۆجه مالیکدیر؟

 

- فرقانه‌ده اوْلان عیرفانی حیسس، دۇيوم اوْنون هم داورانیشیندا، هم ده صنعتینده اؤزونو بیروزه وئریر. بیز بیر-بیریمیزی مشقسیز ده باشا دۆشور، دۇيوروق. فرقانه مۇغاملاری بئش بارماغی کیمی منیمسه‌يیب. مثلا، سوْنونجو سوْلوْ کوْنسئرتیندن سوْنرا گؤردوم کی، من قێزیم کیمی صبرلی، زحمئتکئش دئيیلم. اوْنون اوْخودوغو، حاضیرلادیغی ماهنیلاری اؤيرنمه‌يه، حاضیرلاماغا منیم حؤوصله‌م چاتماز.

 

- مۇغام اینسانی فانیلیکدن اۇزاقلاشدیریب آللاها ياخینلاشدیران عیرفان مۇسیقیسیدیر. فۆضولی ایمام حسینین قبری‌نین کؤلگه‌سی دۆشن يئرده باسدیریلماغینی ایسته‌میشدی. سیز ده اوْ فۆضولیدن غزللر اوْخويورسونوز. سیزجه، بۇ ایفاده نئجه سسله‌نیر: “عیرفان مۇسیقیسی اوْخويان خالق آرتیستی…”

 

- بۇ، دؤولتین دقتیدیر. دؤولت صنعتکاری قیيمتلندیرمک ایسته‌يیر و قیيمتلندیریر.

 

- بس سیزجه…

 

- منجه، اساس اوْلان خالقین دقتی، سئوگیسیدیر. فۆضولی خالق آرتیستی دئيیلدی، آمما دۆنيا دۇردوقجا دۇراجاق. دۆزدور، صنعت اۆچون بۇ آدلارین ائله ده اهمیتی يوْخدور، آمما صنعتکارا ستیمول وئریر.

 

- شوْو-بیزنئس اهلیيله آرانیز نئجه‌دیر؟

 

- واللاه، جمعیت ده اوْنلاری ياخشی تانیيیر. ایندی توْي بیزنئسی چوْخ اینکیشاف ائدیب. آمما تأسف کی، شوْو مۆغننیلری کۆتله‌نی اوْيناتماق اۆچون اوْخويور. بیز ایسه دۆشوندورمک اۆچون اوْخويوروق. مۇسیقی اوْيناماق اۆچون يوْخ، دۆشونمک اۆچوندور.

 

- بیر چوْخ همکارلارینیزدان فرقلی اوْلاراق، شوْو آداملاری سیزی قێجیقلاندیرمیر.

 

- بیلیرسن، بۇ، بازار مسئله‌‌سیدیر. بازارین قیيمتلری جۆربجوردور. هامی مالینی بازارا چێخاریر، مالی آلان وارسا، آللاه خئيیر وئرسین.

 

- بعضن تانینمیش آداملارین صنعتی اوْنلارین اینسان کیمی ياشاماغینا مانع اوْلور. مثلا، ایسته‌دیکلری کیمی حرکت ائده بیلمیرلر کی، قێراقدان باخان نه دئير؟ من خالق آرتیستی عالیم قاسیموْوام. بۇ، منه ياراشماز.

 

- دۆزدور، اعتراف ائدیرم کی، بۇ صنعت اؤزو ده منی مۆعيين قدر چرچیوه‌يه سالیب. عمومیتله، جاماعتین ایسته‌يینه حؤرمت نامینه، صنعته وئردییی قیيمت نامینه دئيیرم کی، بۇ صنعت منی چوْخ تربیيه ائله‌يیب. تاماشاچیلارین منه وئردییی قیيمت باخیمیندان صنعتیم حیاتیما چوْخ تأثیر ائدیب. ياشاماغیما، اینسان کیمی يئتیشمه‌يیمه گؤره صنعتیمه میننتدارام.

 

- بدیعی ادبیات اوْخويورسونوز؟

 

- هئچ نه اوْخومورام. چوْخ غریبه شئيدیر. آمما گرک اوْخويايدیم. هئچ واخت بیر کیتابی باشدان-آياغا کیمی اوْخومامیشام.

 

- ماراقلیدیر، ایکینجی دفعه‌‌ دۆنيايا گلسيدینیز، يئنه عالیم قاسیموْو اوْلاردینیز؟

 

- واللاه، اؤزوم عالیم قاسیموْو اوْلمامیشام. منجه، بۇ آللاهین قیسمتیدیر. من کند حیاتی سۆرموشم. قاتیق ساتماقلا، سۆد ساتماقلا دوْلانمیشیق. عادی فهله عائله‌‌سی نئجه ياشايیر، بیز ده ائله اوْلموشوق. آنامین آرزوسو اوْلوب، همیشه آشیق، خواننده گؤرنده دئيیب کی، کاش اوْغلوم اوْخويان اوْلايدی. کئچدیییم يوْللارا باخیرام. گؤرورم، بۇ کئچیدلر منیم کئچیدلریم دئيیل. اوْنا گؤره دئيیرم کی، هامیسی آللاهین قیسمتیدیر.

 

- اوْخوماقدان باشقا نه باجاریرسینیز، الینیزدن باشقا نه گلیر؟

 

- علم-ساواددان باشقا…

 

- یعنی سسینیز اوْلماسايدی، نه ایشله مشغول اوْلاردینیز؟

 

- يقین آللاهین مصلحتی ایله بیر ایشله مشغول اوْلوب، چؤره‌ک‌پولو قازاناردیم. آمما دۆزو، ایندی بۇ حاقدا بیر شئي دئيه بیلمیرم.

 

- عادتا، آذربایجاندا تانینمیش آداملارا سۇال وئرنده کی، ان بؤيوک آرزون نه دیر، دئيیرلر، قاراباغین قايیتماسی.

 

- منیم ان بؤيوک آرزوم بۇدور کی، اینسان کۆچه‌ده گئدنده الینده‌کی کوْنفئت کاغیذینی يئره آتماسین. بۇ توْرپاق اوْندا وطن اوْلاجاق. اوْندا قاراباغ دا قايیداجاق. يوْخسا اوْنو گؤزله‌مه‌يه صبریمیز ده چاتماياجاق، معنوی جهتدن گۆجوموز ده. اؤز ائویمیزه نئجه دقت ائدیریکسه، وطنه و وطنداشلارا دا ائله باخمالیيیق.

 

- ایندی سیزی ان چوْخ ناراحات ائله‌ين مسئله‌‌ نه دیر؟

 

-ایستردیم کی، ساکیتجه، مثلا، تلفوْنسوز-زادسیز گئدیب بیر گۇشه‌ده اوْتوروم، فعالیتیمی ده دوْندوروم. آمما اوْ نیته ده حیاتین اؤزو ایمکان وئرمیر. عؤهده‌لیکلریم چوْخدور دئيه، بۇنو ائله‌يه بیلمیرم.

 

- باشقا پروْبلئمینیز يوْخدور؟

 

- کوْنکرئت هئچ بیر پروْبلئمیم يوْخدور. آمما عۆمومی حیاتدا ياشاماق اؤزو بیر پروْبلئمدیر. منه ائله گلیر کی، بیزیم آختاردیغیمیز استراحت اوْ بیری دۆنيادادیر. بۇ دۆنيادا استراحت ائتمک اوْلمور.

 

- هر خالقین معنوی ديَری اوْلان مۇسیقیلر وار…

 

- مۇغام دا بیزیم معنوی ديَریمیزدیر. من 20-30 ایلدیر ایفالاریمی خاریجیلر اۆچون ده اوْخويورام. اوْنلاری آغلايان گؤرموشم، تۆکلری بیز-بیز اوْلان گؤرموشم. گلیب منه اؤز حیسسلرینی دانیشیبلار. سوْروشوبلار کی، بۇ هارادیر، بۇ نئجه اؤلکه‌دیر، نئجه مۇسیقیدیر؟ منه ائله گلیر کی، مدنیت سرحد بیلمیر. اوْنا گؤره ده، مدنیتیمیزی اۆستون تۇتوب، هم اؤلکه‌میزی، هم ده اؤزوموزو تانیتمالیيیق. مثلا، چوْخ اؤلکه وار کی، اوْنلارین مۇسیقیسی چالینان کیمی بیلیرسن کی، بۇ ایسپاندیر، و يا هیندیستاندیر. سوْن واختلار آفریکا مۇسیقیسی دبه دۆشوب. مۆعيين قدر ده ایشلر گؤرمک لازیمدیر کی، بیر ماهنی سسی ائشیدنده دئسینلر کی، بۇ آذربایجانیندیر.

 

- آمما نه‌دنسه، سیزه قۇلاق آساندا اوْخودوغونوز سؤزلر منه آيدین اوْلمور.

 

- هه، ائله سؤزلر وار کی، اوْنلاری من ده غلیظ حساب ائدیرم. بۇردا مۇسیقی و سس بس ائدیر. چۆنکی بیز اؤزوموز ده بعضن خاریجی مۇسیقیلر دینله‌يیب ذؤوق آلیریق. مثلا، بالابان چالاندا دا آدام آغلايا بیلیر. مثلا، تار سؤز دئمیر کی…  آنجاق تارا قۇلاق آساندا حساب ائله‌يیرسن کی، تار دانیشیر.

 

- تکجه سسینیزین سئحریدیر کی…

 

- دیلیمیزده عرب-فارس سؤزلری وار کی، بعضن اوْ سؤزلر سسده باشا دۆشولمور. آمما سسه گؤره ایفا آدامین قلبینه تأثیر ائدیر. خاریجیلر اۆچون سؤز واجیب دئيیل، اساس ایفاچی‌نین اوْبرازینا باخیرلار. منیم اۆچون ده سؤز واجیب دئيیل، اساس سسدیر.

 

- عالیم مۆعللیم، پرئزیدئنت اوْلان مجلیسده قفیل آياغا قالخیب، الینیزی ده قۇلاغینیزین دیبینه قوْيوب اوْخوماغینیز هامی اۆچون چوْخ ماراقلی اوْلدو. اوْردا سیزی آياغا قالدیران حیسسین آدی نه ایدی؟

 

- هئچ اؤزوم ده بیلمیرم نئجه اوْلدو. منیم ائله ده سؤز دئمک قابیلیتیم يوْخدور. اوْنا گؤره ده، سلاملاشان کیمی الیمی قوْيوب قۇلاغیمین دیبینه اوْخوماغا باشلادیم.

 

- آمما حیسس اوْلوندو کی، پرئزیدئنتین اؤزونون ده خوْشونا گلدی…

 

- هه، چوْخ خوْشونا گلدی. قفیل اوْخوماغیم اوْنا خوْش تأثیر ائتدی.

 

- عالیم مۆعللیم، مايکل جئکسوْنا قۇلاق آسمیسینیز؟

 

- بلی، اوْنا قۇلاق آسمايان آدام يوْخدور کی…

 

- جئکسوْنون اوْخوماغیندان ذؤوق آلا بیلیرسینیز؟

 

- يوْخ، ذؤوق آلمیرام، آمما تعجبله‌نیرم کی، بۇ آدام نه قدر مشق ائله‌يیب. یعنی چوْخ چالیشیب. اوْنا داياق اوْلان نه قدر صنعتکارلار وار، اوْنو يئتیشدیریبلر. البته‌‌، اوْ اؤزونه‌مخصوص بیری ایدی. اوْخوماق، دۆنيادا تانینماق بؤيوک اذیت طلب ائله‌يیر.

 

Anlam.Biz